GEN-BENELUX-L Archives

Archiver > GEN-BENELUX > 2007-09 > 1191080974


From: Hein Vera <>
Subject: Re: [GEN-BENELUX] Leeshulp 1550
Date: Sat, 29 Sep 2007 17:49:34 +0200
References: <46fcfd6b$0$235$e4fe514c@news.xs4all.nl><1191007890.586535.136830@d55g2000hsg.googlegroups.com><1191010598.891367.43010@y42g2000hsy.googlegroups.com><46fd720e$0$240$e4fe514c@news.xs4all.nl><1191052816.086873.186310@50g2000hsm.googlegroups.com><46fe1bba$0$245$e4fe514c@news.xs4all.nl><1191060055.496845.259700@y42g2000hsy.googlegroups.com><46fe63d9$0$25480$ba620dc5@text.nova.planet.nl><1191078222.065550.93680@y42g2000hsy.googlegroups.com>
In-Reply-To: <1191078222.065550.93680@y42g2000hsy.googlegroups.com>


Dag Richard,

Dat is een logische en sluitende verklaring.

vr.gr. Hein Vera

Richard Keijzer wrote:

> On 29 sep, 16:40, Hein Vera <> wrote:
>
>>01 In saicke WIchman ter Schulenborch ende
>>02 Steven van Ertbecke mith Jutte zijn echte huysfrouw
>>
>>03 Lyne Tonyesssen ende Aeltken Schoiers sachten sampt ende
>>04 elck van hem besonders meth rechte dartoe genoedicht, dat sie
>>05 beiden ten sache van sElege vrouwe van AegenAE, dar sie in
>>06 oir bedde kranck lag, mede bey an ende ouver gewest sijn ende
>>07 ende gesien ende angehoirt hebbenn, dat mr. NICOLAUS
>>08 VERHOEDEN ende mr. Johan Swelinck als exeCUtoren van vrouwe
>>09 van AegenAE, oipentlick tot Steven van Ertbecke ende Jutte
>>10 zijn huysfrouw gesacht hebben, in heuren bijwesen, sieth Steven
>>ende
>>11 Jutte,(!) vrouwe van AegenaE heft u gegeven xxx goltgulden, ende
>>11a WIJ HEBBEN SIE GEBEDEN, SY HEFT DAT VERBETERT TOT L GL GL ENDE
>>12 noch een rosennobell, ende noch uwe dochterken die helffte
>>13 van die beterschap van uwen huesse, noch een stuck lynen doicks
>>14 noch een TWALVEN? pater noster, wilt gij dar mede te freden
>>15 sijn, so willen wij u dat utrichten, wilt gij dar nicht mede
>>16 te freden sijn, oft wilt gij darom Rechten, so willen wij ten
>>17 huse? utgeven, ende ons des testamentz nyet kroedigen dan
>>18 sulx scepenen ende raedt beVELen, want ons is nyet meer
>>19 gegeven, dan elck een rosennobel, darom en willen wij
>>20 nyet vechten, ende dat doe darup Jutte totte exeCUtoren gesecht
>>21 heft, Ick hoipe wilt Gott dat ghijet noch anders sult finden
>>
>>Uitgaande van de eerdere tekst van Loe heb ik e.e.a. aangevuld en
>>verbeterd (?).
>>
>>Nog even een analyse van de tekst.
>>
>>Het gaat om een verklaring over de laatste wilsbeschikking van de vrouwe
>>van Aengena. Steven en Jutte waren begunstigd tot 30 gulden, maar op
>>voorspraak(?) van de executoren is dat bedrag verhoogd tot 50 gulden en
>>een rozennobel (gouden munt van 7.78 gram) en aan dochter Jutte (uwe,
>>dus van beiden), de meerwaarde (beterschap) van het huis (boven de
>>erfpacht die er op rustte), een twalven pater noster die ik zo ook niet
>>kan plaatsen en een stuk linnen. De executoren vragen of ze daarmee te
>>vreden zijn. Als ze dat zijn kan het testament uitgevoerd worden, als ze
>>dat niet zijn dan kunnen ze daarover procederen ten huse (op het
>>raadhuis) voor schepenen. De executoren hebben niet zoveel trek in een
>>proces omdat ze zelf maar één rozennobel per persoon krijgen om de
>>boedel af te handelen. Jutte wil echter nog meer ....
>>
>>Vermoedelijk is de laatste wil van de vrouwe van Aegenae niet meer
>>schriftelijk vastgelegd en ondertekend, zodat men het van
>>getuigenverklaringen moet hebben hoe haar allerlaatste wil was.
>>
>>vr.gr. Hein Vera
>>
>>
>>
>>Loe Giesen wrote:
>>
>>>On 29 sep, 11:32, ronald <"robla OP iname.com"> wrote:
>>
>>>>Loe Giesen schreef:
>>
>>>>>>http://www.xs4all.nl/~rblancke/pic/1555.jpg
>>
>>>>>Na drie kwartier puzzelen zitten er nog wat onduidelijkheden in.
>>>>>De hoofdletters A (Anno, regel 70) en N (Neen, regel 25) lijken in dit
>>>>>handschrift erg op elkaar en de context moet dan (voor mij) de
>>>>>doorslag geven.
>>>>>Met de aanvullende info van Ronald over 'Nergena' moeten die woorden
>>>>>op blad ook als zodanig worden gelezen. 'Executoren' is juist
>>>>>aangevuld/gecorrigeerd, 'Wychman' is op dit blad ook duidelijk te
>>>>>lezen.
>>>>>Ik heb het moeilijkste voor jullie overgelaten. Succes!
>>
>>>>>Loe
>>
>>>>Beste Loe,
>>
>>>>Vette actie van je, en helemaal de tijd die je eraan hebt willen
>>>>besteden, werkelijk erg bedankt.
>>
>>>>Intussen is de tekst van deze acte op zijn minst opmerkelijk voor een
>>>>'officieel' stuk. Ik moet het stuk nog eens goed op mij in laten werken
>>>>om te zien wat de genealogische consekwenties zijn, die uit de tekst
>>>>spreken.
>>
>>>>In de tekst namelijk wordt Steven genoemd met zijn vrouw Jutte. Dat
>>>>echtpaar trouwde dus in 1549 in Deventer. Zij heet dan Jutte Vijsschere.
>>
>>>>In 1562 (!) trouwt Steven's dochter Jutte (!) met Jacob Momme, en ik heb
>>>>twijfel, of Jutte uit dat in 1549 gesloten huwelijk is geboren (zij zou
>>>>dan bij haar huwelijk in 1562 ongeveer 12 jaar zijn geweest).
>>
>>>>mvg
>>>>Ronald Blancke
>>
>>>Bij zowel civiele als criminele rechtspraak kom je dit soort teksten
>>>in de 16e eeuw wel meer tegen in getuigenverklaringen, met soms zeer
>>>sappige gegevens en forse uitspraken. In tegenwoordig jargon heet dat
>>>'Keukentapes', denk ik. Deze schalkentaal (r. 31) is daar nog braaf
>>>bij.
>>>Dat zowel moederr als dochter Judith heten, is interessant. Helaas ken
>>>ik de vernoemingsregels rond Deventer niet, maar in mijn gebied werden
>>>kinderen gewoonlijk vernoemd naar overleden personen. Het overlijden
>>>van moeder Jutte bij de bevalling zou dan een reden kunnen zijn om het
>>>pasgeboren kind naar haar te vernoemen.
>>>Een trouwleeftijd van ongeveer 12 jaar is ook voor de 16e eeuw erg
>>>jong en het lijkt me dat hiervoor tenminste bijzondere kerkelijke
>>>toestemming nodig zou zijn.
>>
>>>Aanvullingen/correcties:
>>>r. 10: seith > sieth (ziet, kijk)
>>>r. 18: bevelen
>>>r. 26: neide > beide
>>>r. 27: heur (haar)- Tekst uit oorspronkelijk bericht niet weergeven -
>>
>>- Tekst uit oorspronkelijk bericht weergeven -
>
>
> Dag Hein,
>
> Ik vermoed dat de dochter een kleine rozenkrans kreeg (paternoster),
> bedoeld om zogeheten tientjes te bidden. Dat is een serie van tien
> weesgegroetjes (Ave Maria), voorafgegaan door eenmaal het Onze Vader
> (Pater Noster) en afgesloten met het gebed Eer aan de Vader (Gloria
> Patri). Bij elkaar dus 12 gebedjes. Om de tel bij te houden gebruikte
> men een kralenketting met een lengte van 10 of 12 kralen, al naar
> gelang de gewoonte.
>
> Groeten van Richard
>

This thread: